Rekenkameronderzoek klimaatadaptiebeleid WVOLV

Klimaatverandering stelt gemeenten voor uitdagingen, zoals wateroverlast, hitte en droogte. Dat vraagt om klimaatadaptatiebeleid met oog voor de lokale uitdagingen en behoeften. Gezien het maatschappelijke belang en de grote opgave die hier ligt wil de rekenkamer onderzoek doen naar het klimaatadaptatiebeleid in de gemeenten Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg (WVOLV). Bureau 7TIEN is gevraagd hierbij te ondersteunen.

Normenkader

Om het klimaatadaptatiebeleid van de vier gemeenten goed te kunnen onderzoeken kijken we niet alleen naar de ambities op papier, maar ook naar de uitvoering en effecten daarvan. We brengen in beeld welke doelen gemeenten stellen en welke capaciteit en middelen zij inzetten. Ook kijken we naar hoe het beleid in de praktijk vorm krijgt en welke resultaten dat oplevert. Daarbij hebben we aandacht voor zowel het directe resultaat van de uitvoering als het bredere maatschappelijke effect. Met behulp van een normenkader maken we deze beoordeling transparant en vergelijkbaar. Zo wordt duidelijk in hoeverre het beleid doeltreffend en doelmatig is opgebouwd en uitgevoerd.

Analyse op maatregeltype

Om klimaatadaptatie goed te kunnen verankeren in beleid en uitvoering, is het behulpzaam om te kijken naar de voorwaarden die zo’n verandering mogelijk maken.

Het ontwikkelen van een klimaatbestendige gemeente is een transitie. Om een transitie te kunnen doorlopen onderscheid de transitieleer vier voorwaarden: wet- en regelgeving, kennis, middelen en draagvlak. Deze voorwaarden bepalen in hoeverre medewerkers, inwoners en bedrijven klimaatadaptatie daadwerkelijk kunnen meewegen en toepassen in hun handelen.

Door te onderzoeken aan welke voorwaarden een beleidsmaatregel voldoet, wordt zichtbaar waar de inzet van een gemeente logisch aansluit op de klimaatadaptatie opgave. Op deze manier wordt ook inzichtelijk waar nog aanvullende inzet nodig is. In het figuur hieronder staat een schematische weergave van hoe maatregelen voor klimaatadaptatie (groene stippen) geplot kunnen worden ten opzichte van de vier voorwaarden.

Doel-middelendiagram voor klimaatadaptatiemaatregelen. Het diagram bestaat uit drie concentrische cirkels met daarin verspreide groene punten die afzonderlijke maatregelen voorstellen. De horizontale en verticale as verdelen het diagram in vier beoordelingscriteria: wet- en regelgeving, kennisontwikkeling, middelen en draagvlak. De positie van een maatregel geeft aan in hoeverre deze criteria nodig zijn voor uitvoering. Rechts staat een legenda met drie klimaatadaptatieopgaven: 1. Hitte – voorkomen van hittestress, 2. Droogte – water langer vasthouden, en 3. Wateroverlast – voorkomen van gevolgen van piekbuien en hoge waterstanden. De verschillende tinten blauw verwijzen naar deze drie opgaven.

Figuur: Analyse klimaatadaptieopgaven op maatregelniveau.

Wil je meer weten over het evalueren van klimaatadaptatiebeleid op doeltreffendheid en doelmatigheid? Of zoek je als gemeente hulp bij het opstellen van klimaatadaptatiebeleid? Neem dan contact op met Jesse.

Jesse de Graaff

Adviseur
jesse@bureau7tien.nl
in/jessedegraaff/
+31 (0) 629590188