Waterschappen hebben op verschillende manieren te maken met circulariteit. Ten eerste kopen ze materialen en grondstoffen in voor bijvoorbeeld gebruik op kantoor of de versterking van dijken. Ten tweede hebben waterschappen de kans om grondstoffen terug te winnen. Bijvoorbeeld uit afvalwater of door materiaal dat vrij komt bij het beheer van dijken en oevers een waardevolle bestemming te geven. Zuiderzeeland wil bepalen hoe hun rol in de circulaire economie in te vullen. Bureau 7TIEN is daarom gevraagd een visie circulariteit voor Zuiderzeeland op te stellen.
Waterschap Zuiderzeeland werkt al langer aan circulariteit. Eerder was Bureau 7TIEN betrokken bij het opstellen van de klimaatagenda en het uitvoeren van een materiaalstroomanalyse. Dit jaar zijn we gevraagd de visie circulariteit op te stellen. Je kunt de visie vinden op de website van waterschap Zuiderzeeland.
Afgelopen jaar is het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) geactualiseerd. Terwijl het hoofddoel hetzelfde is gebleven, zijn de tussendoelen aangescherpt. Deze tussendoelen zijn gericht op het behouden, vervangen en besparen van grondstoffen. Klinkt goed, maar hoe werkt dit in de beleidspraktijk?
Met behulp van de veranderlogica maakten we de eerste vertaling van het NPCE naar de concept visie. In eerste instantie zijn deze doelen globaal en niet goed toepasbaar op de werkzaamheden van het waterschap. We hebben gesprekken gevoerd met collega’s om tot een concrete invulling van de doelen te komen. In hetzelfde gesprek bespraken we ook wat de percentages in de doelen betekenen. Wat betekent 55% vervangen van grondstoffen eigenlijk, en waar staan we nu? Voor die laatste vraag herijkten we de materiaalstroomanalyse die we eerder voor waterschap Zuiderzeeland opgesteld hebben. Uit dit proces is de uiteindelijke indeling van doelen ontstaan die zijn opgenomen in de visie.
Pagina 12 in de visie geeft een overzicht van de gekozen doelen.
Doelen en ambities zijn niets waard zonder bijbehorend budget voor de uitvoering. Het bestuur besluit over dit budget. Om dit besluit te kunnen nemen is inzicht nodig in wat de uitvoering zal kosten. Daarom zijn we na het vertalen van de doelen aan de slag gegaan met het inzichtelijk maken van alle wensen, ideeën en maatregelen op het gebied van de transitie naar een circulaire economie. Dit leverde een longlist van maatregelen op, waar we op basis van een aantal interne gesprekken en expert judgement tot een budgetindicatie konden komen. Hierbij hebben we ook de kosten gebudgetteerd voor eventuele extra personele capaciteit.
Het resultaat van deze stap was een voorstel met twee budgetvarianten, een minimale- en een basisvariant. Deze varianten zijn aan het bestuur voorgelegd.
Het doorlopen van een dergelijk proces is intensief en ondersteuning van buitenaf kan behulpzaam zijn. Ten eerste omdat wij dit soort processen regelmatig doorlopen de werkwijze, kansen en valkuilen kennen. Ten tweede omdat we als buitenstaander vaak scherper in onze bewoording en adviezen kunnen zijn waardoor de kern sneller inzichtelijk wordt. Tegelijkertijd is een begeleidingsgroep die de routes en stand van zaken binnen de organisatie kennen minstens zo belangrijk.
Werk jij aan de transitie naar een circulair waterschap of een circulaire gemeente en kun je ondersteuning gebruiken bij het vaststellen van een nieuwe visie? Neem dan contact op met Jesse.
